د افغانستان بانک تاریخچه


د افغانستان بانک، د وزیرانو شورا د ۱۳۱۸/۲/۳ نیټې د ۱۵۲ ګڼې تصویب، د ملی شورا د ۱۳۱۸/۶/۱۹ نیټې د ۱۱ ګڼې تصویب، د اعیانو مجلس د ۱۳۱۸/۶/۱۲ نیټې تصویب او د ۱۳۱۸/۱۱/۱۷ نیټې د ۱۳۱۷/۵۲۸۰ د شاهانه حضور د منظورۍ پر اساس د یو سلو شل ملیونو افغانیو لومړنۍ پانګې په درلودلو سره د هېواد په پلازمینه کابل ښار کې پرانیستل شو چې کولای شوی، د افغانستان په دننه او بهر کې له لازمو واکونو او دندو سره خپلې نمایندګۍ او فروعات جوړ و سکتوري بانکونه وټاکي. د افغانستان د بانکدارۍ نظام د افغان ملي بانک له پرانیستلو سره سم په ۱۳۱۲ هجري لمریز کال کې په کار پیل وکړ. د د افغانستان بانک له تاسیس څخه مخکې، افغان ملي بانک د دولتي بانکدارۍ چارې پرمخ وړلی چې د افغانستان بانک د تاسیس سره د دولتي بانکدارۍ چارې او د پیسو چاپ او خپرونو مسوولیت دې بانک ته ولیږدول شو. د د افغانستان بانک د دولت د بانکدار او د سوداګریز بانک په توګه وکولای شول، هم د افغانیو د چاپ او خپرېدو په برخه کې ستر او د پام وړ بدلونونه راوړي او هم د بانکي نظام د لارښوونې په برخه کې سترې لاسته راوړنې ولري. د افغانستان بانک فعالیت کولای شو په دوو پړاونو وویشو: لومړی پړاو چې له ۱۳۱۸ کال څخه تر ۱۳۸۰ کال پورې رانغاړي، د افغانستان بانک د بازار له تقاضا سره سم د پیسو په چاپ، ضرب او خپرولو، د پیسو د ارزښت په ساتلو او د دولتي بانکدارۍ په چارو بوخت ؤ چې د دې دندو ترڅنګ یې د افغانستان بانک د نورو سوداګریزو بانکونو په شان سوداګریزې چارې هم په مخ بیولې چې کولای شو د سپما، جاري، میعادي حسابونو له پرانیستلو، د پانګوونې د لاپیاوړتیا په موخه د پورونو له اجراء او په سوداګریزو برخو کې د نورو پورونو له اجراء کولو څخه یادونه وکړو. دویم پړاو له ۱۳۸۱ کال څخه پیلیږي. د افغانستان د اساسي قانون له تصویب څخه وروسته مرکزي بانک د دې قانون د ۱۲ مادې پر بنسټ د یو خپلواکه (مستقل) بانک په توګه ثبت او د وسپارل شویو صلاحیتونو په رڼا کې په بیلابیلو برخو کې د پام وړ لاسته راوړنې په برخه شوی. د افغانستان بانک د نوي بانکي او مالي قوانینو پر بنسټ، ټولې سوداګریزې چارې دولتي او خصوصي بانکونو ته وسپارلې او د جواز ورکولو او د بانکي او مالي موسساتو د فعالیت او څارنې مسوولیت یې په غاړه واخیست. د افغانستان بانک د قانون پر بنسټ د بیو ثبات ساتل د افغانستان بانک د لومړني او اصلی اهدافو څخه دی. په همدې موخه د پولي سیاستونو اجراء، د اسعارو ترتیبات او د ارزي سیاست طرح کول، د بانکنوټونو چاپ او د مسکوکاتو ضربول د مرکزي بانک له دندو څخه وټاکل شوو. د دې ترڅنګ له قانون سره سم د دولت د بانکدار او مالي استازي، بانکونو، صرافانو، د پولي خدماتو وړاندې کوونکو او د بیه لرونکو پاڼو وړاندې کوونکو ته د جواز ورکړنې د بنسټ په توګه او د تادیاتو د خوندي او سالم په برخه کې فعالیت کوي.

دافغانستان بانک رییسان:

Khalil Sediq DAB Abdul Qadeer Fitrat
DAB DAB Dr. Kabir
Abdul Basir Ranjbar Mehrabuddin Paktiawal Ghulam Hussain Jujeni
Mohammad Hakim Khan Abdul Hay Azizi Abdul Hay Azizi
     

 

Abdul Majid Zabully, founder of banking system in Afghanistan